Trong Sứ Điệp Mùa Chay 2026 này, Đức Thánh Cha mời gọi chúng ta sống ba chiều kích: (1) Lắng nghe; (2) Ăn chay; (3) Cùng nhau.
(1) Lắng nghe: “Ta đã thấy cảnh khổ cực của dân Ta bên Ai Cập và Ta đã nghe tiếng chúng kêu than” (Xh 3,7). Lắng nghe đồng nghĩa với giải cứu, Thiên Chúa đã nghe tiếng kêu than của Dân Chúa và Người đã giải thoát họ. Chúng ta là con cái Thiên Chúa, chúng ta cũng phải trở nên giống như Người: căn tính của Người là “lắng nghe”, yếu tính của Người là “giải thoát”, Người chính là Đấng Cứu Độ, vì thế, trong Mùa Chay này, ta hãy “lắng nghe” lời mời gọi của Người: hãy “giải thoát” Dân Người khỏi nghèo đói, khỏi ách nô lệ của thế gian này. Đức Giêsu đã dạy: “Hãy để ý đến điều anh em nghe” (x. Mc 4,24) và“Hãy để ý đến cách thức anh em nghe” (x. Lc 8,18), “điều” và “cách thức” chúng ta lắng nghe sẽ quyết định số phận tương lai của nhân loại chúng ta: hiện nay, sở dĩ, ngày càng có nhiều những lời nói tiêu cực tràn lan trên khắp thế giới, là bởi vì, có rất nhiều người muốn nghe chúng, càng có nhiều người quan tâm đến chúng, chúng càng mau chóng sinh sôi nảy nở. Những lời nói tiêu cực giống như lửa hỏa ngục, ta phải dập tắt chúng, ngay khi, chúng bắt đầu nhen nhóm. Ước gì ta thích lắng nghe lời sự thật, để, lời dối trá bị tận diệt; ưa lắng nghe lời sự sống, để, lời chết chóc bị diệt tan; chuộng lắng nghe những lời yêu thương và chữa lành, để, những lời hận thù và gây thương tổn bị đẩy lùi và bị diệt trừ vĩnh viễn.
(2) Ăn chay: Nhân loại hiện nay đang “bị nhiễm bệnh”, và bệnh tình ngày một trầm trọng hơn, như thầy thuốc với con bệnh, như bác sĩ với bệnh nhân, Thiên Chúa đã dùng ống nghe để “nghe bệnh”, chẩn đoán bệnh, sau đó, truyền: phải kiêng cử, không được ăn những thức ăn nào làm tổn hại đến sức khỏe. Ăn chay, ăn kiêng để phân định và sắp xếp lại những “ham muốn ăn uống”: phải ăn những thức ăn nào để bồi bổ, phục hồi sức khỏe; phải kiêng cử, không được ăn những thức ăn nào để tránh bệnh tình trở nên nghiêm trọng hơn. Chúng ta phải ăn Lời Chúa, Lời Hằng Sống, lời sự thật, lời công lý và hòa bình để nuôi dưỡng, chữa trị và giải phóng nhân loại khỏi nền văn minh sự chết, khỏi bất công bạo tàn, và chiến tranh hủy diệt. Chúng ta phải kiêng cử, không được ăn những lời gây tổn thương làm đau lòng người khác: những lời gây hận thù, chia rẽ, vu khống, xét đoán vô căn cứ; những lời gian dối, như xưa kia, Satan, cha đẻ của sự dối trá đã dùng để cám dỗ ông bà Nguyên Tổ; càng có nhiều người nói những lời giả dối, Satan càng có thêm con cái; càng có nhiều lời dối gian, Satan càng có thêm nhiều chỗ bám víu. Trong Mùa Chay này, ta hãy ăn chay những lời nói tiêu cực: để thói quen nói nghĩ xấu, và nói những lời không tốt trong chúng ta bị bỏ đói, ngõ hầu, những suy nghĩ tiêu cực và những lời nói xấu của chúng ta sẽ bị chết vì đói và bị diệt trừ vĩnh viễn.
(3) Cùng nhau: Chúng ta là những chi thể trong cùng một thân thể của Đức Kitô, vì thế, chúng ta: không một mình “lắng nghe”, không một mình “ăn chay”, nhưng, chúng ta phải cùng nhau lắng nghe, cùng nhau ăn chay, bởi vì, một mình, chúng ta không thể giải cứu được chính mình và thế giới này; chúng ta phải làm cùng với nhau và cùng với Chúa, vì, không có Chúa, chúng ta không thể làm được gì. Thiên Chúa đã nhập thể làm người, mà lại còn, nhận lấy một thân phận thấp bé, bần cùng nhất. Vì thế, địa chỉ để đến với Thiên Chúa gần nhất, là đến với con người, nhất là những người hèn mọn. Sống Mùa Chay, chắc chắn, chúng ta không thể không quan tâm đến những con người nghèo khổ, bất hạnh, bị gạt ra bên lề xã hội, và mỗi khi, nỗ lực thăng tiến công lý, hòa bình, và xây dựng nền văn minh tình thương của ta dường như bị bế tắc, chúng ta hãy quy tụ lại cùng nhau lắng nghe Lời Chúa, cùng nhau ăn chay như hoàng hậu Étte và toàn dân đã làm, như dân thành Ninivê từ vua đến thường dân, thậm chí, cả súc vật đã thực hiện, ngõ hầu, lời kêu than của chúng ta vọng thấu lên tới Chúa, chắc chắn, Người sẽ thương đáp lời và giải cứu chúng ta. Ước gì được như thế!
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB.
