Mỗi ngày, chúng ta đều gieo một điều gì đó: gieo công sức trong việc làm, gieo hy vọng vào con cái, gieo những lời yêu thương cho những người chung quanh hay những ước mơ cho tương lai. Thế nhưng không ít lần, chúng ta cảm thấy mọi cố gắng dường như vô ích. Có những việc thiện không được đáp lại, có những lời khuyên chẳng ai lắng nghe, có những hy sinh tưởng như không đem lại ơn ích gì. Giữa những băn khoăn ấy, Lời Chúa hôm nay đem đến một niềm hy vọng: “Lời Ta cũng vậy, một khi xuất phát từ miệng Ta, sẽ không trở về với Ta nếu chưa đạt kết quả” (Is 55,11).
- Thiên Chúa luôn là người gieo giống đầy hy vọng
Chúa Giêsu mở đầu dụ ngôn bằng hình ảnh rất quen thuộc: “Này đây, có người gieo giống đi gieo lúa” (Mt 13,3). Điều đặc biệt là người gieo giống gieo khắp nơi: trên vệ đường, đá sỏi, bụi gai và đất tốt. Theo cách tính toán của con người, đó là một sự lãng phí. Nhưng Thiên Chúa không tính toán như chúng ta. Ngài không ngừng gieo hy vọng và tình yêu vào mọi tâm hồn.
Ngôn sứ Isaia ví Lời Chúa như mưa từ trời: âm thầm thấm vào lòng đất và làm cho đất sinh hoa kết quả: “Cũng như mưa với tuyết sa xuống từ trời không trở về trời nếu chưa thấm xuống đất, chưa làm cho đất phì nhiêu và đâm chồi nẩy lộc, cho kẻ gieo có hạt giống, cho người đói có bánh ăn” (Is 55,10-11). Có những hạt giống nảy mầm rất chậm, nhưng không bao giờ vô ích, như thánh Phaolô khẳng định: “Lời Thiên Chúa là lời sống động, hữu hiệu và sắc bén hơn cả gươm hai lưỡi: xuyên thấu chỗ phân cách tâm với linh, cốt với tuỷ; lời đó phê phán tâm tình cũng như tư tưởng của lòng người” (Hípri 4,12). Đức Bênêđictô XVI viết: “Chúa Giêsu Kitô chính là lời dứt khoát và hiệu nghiệm này, lời đã đến từ Chúa Cha và trở về với Ngài, hoàn thành trọn vẹn ý muốn của Ngài trong thế gian” (Verbum Domini, 30 tháng 9, 2010, số 90).
Trong cuộc sống cũng vậy, một lời dạy của cha mẹ, một giờ giáo lý, một bài giảng hay một lời cầu nguyện hôm nay có thể nhiều năm sau mới sinh hoa trái. Sự hoán cải của thánh Augustinô là một minh chứng. Suốt nhiều năm, mẹ ngài là thánh Monica kiên trì cầu nguyện cho người con lầm lạc. Tưởng như vô ích, nhưng cuối cùng hạt giống ấy đã trổ sinh ra một trong những vị tiến sĩ vĩ đại nhất của Hội Thánh, dù chậm rãi đúng như thánh nhân đã thốt lên: “Con yêu Chúa quá muộn!” [1]. Vì thế, người Kitô hữu không nên nản lòng khi cố gắng sống thiện hảo và gieo điều thiện lành. Chúng ta chỉ gieo; còn làm cho hạt giống lớn lên là việc của Thiên Chúa.
- Điều quan trọng không phải là hạt giống, nhưng là mảnh đất
Chúa Giêsu giải thích hạt giống là Lời Chúa, còn mảnh đất là tâm hồn con người. Có những cõi lòng giống như vệ đường, sỏi đá, bụi gai, nhưng cũng có những cõi lòng giống như đất tốt, (Mt 13,18-23). Hạt giống luôn tốt, chỉ có mảnh đất khác nhau.
Vệ đường là trái tim khép kín. Lời Chúa chỉ lướt qua tai mà không chạm đến tâm hồn. Ngày nay, những tiếng ồn của mạng xã hội, công việc và vô vàn thông tin dễ làm chúng ta đánh mất khả năng lắng nghe Thiên Chúa. Đức Giáo Hoàng Phanxicô cảnh báo: “Ngày nay, sự căng thẳng và nhịp sống hối hả của thế giới liên tục dội vào chúng ta những kích thích không để lại chỗ cho sự tĩnh lặng nội tâm, nơi chúng ta có thể cảm nhận ánh nhìn của Chúa Giêsu và nghe thấy tiếng gọi của Ngài. Trong khi đó, nhiều lời đề nghị được đóng gói hấp dẫn sẽ đến với chúng ta. Chúng có vẻ hấp dẫn và thú vị, mặc dù theo thời gian, chúng chỉ khiến chúng ta cảm thấy trống rỗng, mệt mỏi và cô đơn. Đừng để điều này xảy ra với chúng ta…Tốt hơn hết hãy tìm kiếm sự bình tĩnh và tĩnh lặng cho phép chúng ta suy ngẫm, cầu nguyện, nhìn rõ hơn thế giới xung quanh bạn, và sau đó, cùng với Chúa Giêsu, nhận ra ơn gọi của chúng ta trong thế giới này” (Tông huấn Christus Vivit, số 277).
Đất sỏi đá tượng trưng cho đức tin thiếu chiều sâu. Người ta dễ xúc động sau một bài giảng hay một kỳ tĩnh tâm, nhưng cũng nhanh chóng nguội lạnh. Đức tin chỉ bền vững khi bén rễ trong các việc làm như cầu nguyện, lãnh nhận các bí tích và thực hành Lời Chúa. Thánh Grêgôriô Cả nói: “Ai muốn hiểu điều mình nghe thì phải mau chóng làm theo điều mình đã nghe” [2].
Bụi gai là những lo toan và đam mê của cải làm nghẹt Lời Chúa. Đó không chỉ là tiền bạc, mà còn là áp lực thành công, sự hơn thua và những ham muốn không bao giờ đủ. Thánh Phaolô nhắc Timôthê, và chúng ta ngày nay rằng: “Quả vậy, chúng ta đã không mang gì vào trần gian, thì cũng chẳng mang gì ra được. Vậy nếu có cơm ăn áo mặc, ta hãy lấy thế làm đủ. Còn những kẻ muốn làm giàu, thì sa chước cám dỗ, sa vào cạm bẫy và nhiều ước muốn ngu xuẩn độc hại; đó là những thứ làm cho con người chìm đắm trong cảnh huỷ diệt tiêu vong. Thật thế, cội rễ sinh ra mọi điều ác là lòng ham muốn tiền bạc, vì buông theo lòng ham muốn đó, nhiều người đã lạc xa đức tin và chuốc lấy bao nỗi đớn đau xâu xé” (1 Tm 6,7-10).
Cuối cùng là đất tốt: trái tim biết lắng nghe, kiên trì và để Lời Chúa biến đổi mình. Chúa Giêsu không đòi mọi người đều sinh một trăm; vì có người sinh được một trăm nhưng có người chỉ sinh được sáu mươi, ba mươi. Thiên Chúa không so sánh chúng ta với ai khác, nhưng mong mỗi người sinh hoa trái theo ơn gọi của mình. Như trái của mỗi cây là độc nhất vô nhị, trái của chúng ta cũng độc nhất vô nhị. Thiên Chúa biết những gì Ngài đã gieo nơi mỗi người chúng ta và những gì Ngài mong đợi mỗi người chúng ta làm trổ sinh từ những hạt lúa Ngài đã gieo (Luca 12:48).
Đức Bênêđíctô XVI nói: “Tấm lòng chúng ta, giống như đất, có thể tốt và khi đó Lời Chúa sẽ đơm hoa kết trái, và rất nhiều, nhưng nó cũng có thể khô cứng như đá cuội và không thấm nước…Nếu ta gieo hạt giống trên những viên đá cuội, hạt giống nảy mầm nhưng không thể bén rễ sâu, chẳng có gì mọc lên. Tâm hồn hời hợt cũng vậy: nó đón nhận Chúa, muốn cầu nguyện, muốn yêu thương và làm chứng, nhưng không kiên trì; nó trở nên mệt mỏi và không bao giờ “cất cánh”. Đó là một cõi lòng không có chiều sâu, nơi sự lười biếng, như những tảng đá, lấn át mảnh đất màu mỡ, khiến tình yêu thay đổi và lụi tàn. Ai chỉ đón nhận Chúa theo cách mình muốn thì không sinh hoa kết trái” (Kinh Truyền tin, Chúa nhật, 16 tháng 7 năm 2017).
- Hạt giống lời chúa luôn sinh hoa kết quả
Dụ ngôn người gieo giống còn mang đến một niềm an ủi lớn: Thiên Chúa không bao giờ ngừng gieo. Tình yêu của Ngài luôn đi trước sự xứng đáng của con người. Như lời Isaia: “Lời từ miệng Ta phán ra sẽ không trở về với Ta mà không sinh kết quả” (Is 55,11). Lời Chúa giống như cơn mưa âm thầm thấm vào lòng đất. Nhiều khi chúng ta không thấy kết quả ngay, nhưng hạt giống vẫn đang bén rễ.
Một linh mục kể rằng có một người đàn ông mấy chục năm không quan tâm gì đến nhà thờ. Thế rồi, gặp một biến cố lớn trong cuộc đời, ông tìm đến một nhà thờ, tâm sự với cha xứ: “Con là người có đạo nhưng đã bỏ nhà thờ nhiều năm. Con không nhớ nhiều câu kinh, nhưng con vẫn nhớ câu Tin Mừng mà mẹ con bắt con đọc mỗi tối khi còn nhỏ: “Đừng xao xuyến! Hãy tin vào Thiên Chúa.” Chính những lời ấy đã giữ con lại với Chúa.” Ông xin xưng tội và tham dự Thánh lễ. Vị linh mục kết luận: “Lời Chúa không bao giờ mất đi. Có khi phải hai mươi, ba mươi năm sau mới trổ bông, nhưng một khi đã bén rễ, nó sẽ sinh hoa trái.” Một câu Kinh Thánh đã biến đổi cuộc đời một con người. Hạt giống gieo từ lâu cuối cùng đã sinh hoa trái.
Vì thế, không ai nên tuyệt vọng trước một người thân chưa trở lại, một đứa con xa Chúa hay những nỗ lực mục vụ chưa thấy kết quả. Đức Bênêđíctô XVI khẳng định: “Lời Thiên Chúa có một sức mạnh nội tại; khi được đón nhận với đức tin, chính Lời ấy sẽ biến đổi con người.” (Verbum Domini, 50).
Muốn trở thành đất tốt, mỗi ngày chúng ta cần nhổ đi những “bụi gai” của ích kỷ, ghen tị, nóng giận và những bận tâm quá mức về vật chất. Mỗi lần tha thứ, cầu nguyện hay dành thời gian thinh lặng trước Chúa là một lần mảnh đất tâm hồn được xới lên để hạt giống bén rễ sâu hơn.
Điều quan trọng không phải là cõi lòng của chúng ta bây giờ chưa phải là đất tốt, nhưng là liệu chúng ta có sẵn sàng để Chúa giúp ta nhặt bỏ những đống sỏi thói hư, nhổ bỏ những bụi gai tật xấu và cùng làm việc với ơn trợ giúp của Chúa để biến đổi lòng mình thành đất tốt hay không. Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu ví Hội Thánh như một khu vườn với nhiều loài hoa khác nhau. Thiên Chúa không đòi mọi bông hoa giống nhau, Ngài chỉ mong mỗi bông hoa nở hết vẻ đẹp Ngài đã trao.
Thiên Chúa vẫn không ngừng gieo, và Lời của Ngài cuối cùng sẽ sinh một mùa gặt vượt quá mọi mong đợi của chúng ta.
Phêrô Phạm Văn Trung
[1] https://catholic-link.org/too-late-did-i-love-you-st-augustine/
[2] https://quotefancy.com/pope-gregory-i-quotes, số 26.
