Có lẽ hai tiếng “đừng sợ” là lời mà con người cần nghe nhất trong mọi thời đại. Chúng ta sống trong một thế giới đầy những nỗi sợ. Người trẻ sợ thất bại. Người lớn sợ mất việc. Người già sợ bệnh tật. Cha mẹ sợ con cái hư hỏng. Người nghèo sợ thiếu thốn. Người giàu sợ mất những gì mình đang có. Có những nỗi sợ rất rõ ràng, nhưng cũng có những nỗi sợ âm thầm gặm nhấm tâm hồn: sợ bị từ chối, sợ bị hiểu lầm, sợ cô đơn, sợ tương lai bất định.
- Nỗi sợ lớn nhất của con người
Ngay cả những người có đức tin cũng không tránh khỏi sợ hãi. Tiên tri Giêrêmia, một trong những vị ngôn sứ can đảm nhất của Cựu Ước, cũng đã trải qua cảm giác ấy. Ông thú nhận: “Tất cả những bạn bè thân thích đều rình xem con vấp ngã” (Gr 20,10).
Ông bị chế nhạo, bị chống đối, bị đe dọa. Những người từng là bạn hữu lại mong ông thất bại. Ông cảm thấy mình đơn độc giữa một thế giới thù nghịch. Nhưng giữa lúc ấy, Giêrêmia tuyên xưng một niềm xác tín mạnh mẽ: “Chúa hằng ở bên con như một trang chiến sĩ oai hùng” (Gr 20,11). Đó cũng chính là điều Chúa Giêsu muốn nói với các môn đệ trong bài Tin Mừng hôm nay. Ba lần liên tiếp, Ngài nhắc: “Các con đừng sợ” (Mt 10,26-31).
Đó không phải là lời an ủi dành cho những người đang ngồi yên trong vùng an toàn. Đó là lời dành cho những người sắp bước vào một cuộc chiến thiêng liêng, những người sẽ gặp chống đối vì Tin Mừng.
Thông thường, chúng ta sợ những gì có thể làm tổn thương thân xác hoặc cuộc sống của mình. Chúng ta sợ bệnh tật. Sợ nghèo đói. Sợ bị mất danh dự. Sợ bị người khác đánh giá. Sợ những biến cố bất ngờ. Nhưng Chúa Giêsu nói: “Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác mà không giết được linh hồn. Đúng hơn, anh em hãy sợ Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hoả ngục” (Mt 10,28). Lời này thoạt nghe có vẻ rất mạnh, thậm chí khó chấp nhận. Thế nhưng Chúa đang giúp chúng ta nhìn cuộc đời bằng một cái nhìn sâu hơn. Điều tệ hại nhất không phải là mất tiền, không phải là mất địa vị, cũng không phải là mất mạng sống đời này.
Điều đáng sợ nhất là đánh mất linh hồn mình, đánh mất mối tương quan với Thiên Chúa. Nhiều người giữ được mọi thứ nhưng đánh mất chính mình. Có người vì tiền mà phản bội lương tâm, vì danh vọng mà chà đạp người khác, vì sợ dư luận mà không dám sống theo sự thật. Có thể họ tưởng mình đang giữ được cuộc sống, nhưng thực ra đang đánh mất điều quý giá nhất.
Thánh Ignatiô Antiôkia, trên đường bị giải đến Rôma để chịu tử đạo, đã viết: “Mọi thú vui trần gian và mọi vương quốc trên đất này đều chẳng ích lợi gì cho tôi. Thà chết vì Chúa Giêsu Kitô còn hơn là trị vì khắp cùng trái đất.” * Đó không phải là người liều lĩnh nhưng là người đã khám phá ra giá trị lớn nhất. Trong Chúa Kitô, chúng ta đáng giá hơn mình nghĩ.
Chúa Giêsu đưa ra một hình ảnh rất gần gũi: “Hai con chim sẻ chỉ bán được một hào phải không? Thế mà, không một con nào rơi xuống đất ngoài ý của Cha anh em” (Mt 10,29). Chim sẻ là loài chim nhỏ bé nhất và rẻ tiền nhất thời đó. Vậy mà Thiên Chúa vẫn quan tâm. Rồi Chúa nói tiếp: “Ngay đến tóc trên đầu anh em, Ngài cũng đếm cả rồi” (Mt 10,30). Đây là một cách diễn tả rất đẹp. Thiên Chúa biết chúng ta nhiều hơn chính chúng ta biết mình. Ngài biết những giọt nước mắt chưa ai nhìn thấy, biết những đau khổ chưa ai hiểu được, biết những cuộc chiến âm thầm trong lòng ta, biết cả những lần chúng ta thất vọng về chính mình.
Vì thế Chúa kết luận: “Vậy anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ” (Mt 10,31). Ngày nay, rất nhiều người sống với mặc cảm mình vô giá trị. Họ nghĩ mình thất bại, mình không đủ giỏi, không được yêu thương, chẳng có ý nghĩa gì. Nhưng đối với Thiên Chúa, mỗi con người đều có giá trị vô cùng lớn lao. Giá trị ấy được cân đo bằng chính Thập Giá của Chúa Kitô.
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II từng nói: “Giáo Hội, vốn đã bén rễ trong nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống toàn thể nhân loại ngày nay, cũng có được sự chắc chắn và, có thể nói, có được kinh nghiệm về việc gần gũi với con người, với mỗi người, về việc là Giáo Hội của mỗi người, Giáo Hội của Dân Chúa” (Thông Điệp Redemptor Hominis số 22, đoạn 5). Bởi vì mỗi con người đều được Thiên Chúa yêu thương đến mức trao ban chính Con Một của Ngài. Tội lỗi lớn, nhưng ân sủng Thiên Chúa ban còn lớn hơn.
- Câu chuyện Ađam.
Thánh Phaolô viết: “Do một người mà tội lỗi đã nhập vào thế gian” (Rm 5,12). Từ Ađam, nhân loại mang trong mình những vết thương của tội lỗi: ích kỷ, ghen ghét, kiêu ngạo, bạo lực, chia rẽ.
Những gì chúng ta chứng kiến trong thế giới hôm nay đều là hậu quả của thực tại ấy.
Tuy nhiên, Thánh Phaolô không dừng lại ở bóng tối. Ngài khẳng định: “Ân sủng của Thiên Chúa ban nhờ một người duy nhất là Chúa Giêsu Kitô, còn dồi dào hơn biết mấy cho muôn người” (Rm 5,15). Đây là một trong những câu đẹp nhất của thư Rôma. Tội lỗi có thật, sự dữ có thật, nhưng ân sủng còn mạnh hơn. Bóng tối có thật, nhưng ánh sáng mạnh hơn bóng tối. Sự chết có thật, nhưng sự sống lại còn mạnh hơn sự chết.
Đức Bênêđíctô XVI trong chuyến thăm Mộ Thánh đã nói: “Tại đây, Chúa Kitô, Ađam mới, đã dạy chúng ta rằng điều ác không bao giờ có tiếng nói cuối cùng, rằng tình yêu mạnh hơn sự chết, rằng tương lai của chúng ta, và tương lai của toàn nhân loại, nằm trong tay một Thiên Chúa trung tín và quan phòng” (Giêrusalem, thứ Sáu, ngày 15 tháng 5 năm 2009). Tiếng nói cuối cùng thuộc về Thiên Chúa, thuộc về tình yêu, thuộc về sự sống, thuộc về lòng thương xót.
Cuộc đời Thánh Phêrô cho thấy Thiên Chúa không cần những con người hoàn hảo, nhưng cần những người sẵn sàng để Ngài sử dụng. Phêrô chỉ là một ngư phủ bình thường, từng nóng nảy, hấp tấp và ba lần chối Thầy. Nhưng ông biết ăn năn, đứng dậy và tín thác vào lòng thương xót Chúa. Nhờ đó, từ một con người yếu đuối, ông đã trở thành vị lãnh đạo Giáo Hội sơ khai, can đảm rao giảng Tin Mừng và hiến mạng sống vì Chúa Kitô. Thiên Chúa đã biến Phêrô thành tảng đá của Hội Thánh vì thánh nhân biết cậy dựa vào sức mạnh của Chúa hơn là sức riêng mình. Cuộc đời ngài chứng minh rằng Thiên Chúa không cần trước hết những con người tài giỏi nhất, nhưng cần những con người sẵn sàng để Ngài sử dụng. Đừng sợ làm chứng cho Chúa.
Sau cùng, Đức Giêsu nói: “Phàm ai tuyên bố nhận Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời” (Mt 10,32). Ngày nay, rất ít người phải đối diện với cái chết vì đức tin như các vị tử đạo thuở xưa. Nhưng chúng ta vẫn đứng trước những thử thách khác. Có khi là sự chế giễu, có khi là áp lực từ môi trường sống, là cám dỗ thỏa hiệp với điều sai trái, là sự im lặng trước bất công.
Tuyên xưng Chúa Kitô hôm nay không chỉ bằng lời nói. Đó còn là sống trung thực khi mọi người gian dối, sống công bằng khi nhiều người ích kỷ, sống tha thứ khi người khác nuôi hận thù, sống yêu thương khi chung quanh đầy chia rẽ. Một đời sống phản chiếu Tin Mừng luôn là lời chứng hùng hồn nhất.
Trong 13 năm tù đày, trong đó có 9 năm biệt giam, Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận đã phải đối diện với biết bao cô đơn, bất công và đau khổ. Thế nhưng, ngài không để mình bị giam cầm bởi sợ hãi hay hận thù. Trái lại, ngài âm thầm cầu nguyện, yêu thương cả những người canh giữ mình và luôn tin rằng Thiên Chúa đang hiện diện trong mọi biến cố. Nhiều năm sau, một số người từng canh giữ ngài đã trở thành bạn hữu của ngài. Cuộc đời của Đức Hồng Y Phanxicô Xaviê cho thấy sức mạnh của người Kitô hữu không nằm ở việc tránh được đau khổ, nhưng ở niềm xác tín rằng Thiên Chúa mạnh hơn mọi sự dữ và không bao giờ bỏ rơi những ai tín thác nơi Ngài.
- Trong Bàn Tay Yêu Thương Của Chúa
Đó cũng là điều Giêrêmia đã cảm nghiệm, các thánh đã cảm nghiệm, các vị tử đạo đã cảm nghiệm. Đó cũng là điều mỗi tín hữu được mời gọi khám phá trong cuộc đời mình. Có những tai nạn lẽ ra đã gây chết người nhưng rồi lại không gây tổn hại mấy, có những thất bại đã trở thành bài học, những đau khổ đã trở thành cơ hội trưởng thành, những lúc tưởng như gục ngã nhưng cuối cùng chúng ta vẫn đứng dậy được. Nhìn lại, chúng ta nhận ra rằng có một bàn tay vẫn âm thầm nâng đỡ mình.
Lời Chúa hôm nay không hứa rằng người môn đệ sẽ không gặp khó khăn. Giêrêmia vẫn bị chống đối. Các Tông đồ vẫn bị bách hại. Các thánh vẫn phải đi qua đau khổ.
Nhưng giữa mọi thử thách, Chúa Giêsu vẫn lặp lại: “Các con đừng sợ.”
Đừng sợ vì Thiên Chúa đang ở cùng chúng ta, vì chúng ta quý giá trong mắt Ngài, vì ân sủng mạnh hơn tội lỗi, sự sống mạnh hơn sự chết, vì Chúa Kitô đã chiến thắng thế gian.
Ước gì giữa những bất an của cuộc sống hôm nay, mỗi người chúng ta biết đặt trọn niềm tin nơi Chúa, để có thể cùng với ngôn sứ Giêrêmia mà tuyên xưng: “Hãy ca tụng Chúa, hãy ngợi khen Chúa, vì Ngài đã giải thoát kẻ cơ bần khỏi tay phường hung bạo” (Gr 20,13). Và khi ấy, dù cuộc đời còn nhiều sóng gió, chúng ta vẫn có thể bước đi trong bình an, vì biết rằng mình đang ở trong bàn tay yêu thương của Thiên Chúa.
Phêrô Phạm Văn Trung
* https://www.newadvent.org/fathers/0107.htm, chương 6.
