VỊ VUA MỤC TỬ VÀ NHỮNG NGƯỜI BÉ MỌN

Giáo hội dành Chúa nhật cuối năm Phụng vụ để mừng lễ Chúa Kitô Vua vũ trụ, Vua Kitô uy linh ngự trên ngai, nhưng Vị Vua này không nói về quyền lực hay chiến thắng, mà nói về chén cơm, ly nước, manh áo và song sắt nhà tù. Ngài là một vị Vua khác biệt, có ngai là thập giá, triều thiên là vòng gai, và thần dân là những kẻ bị bỏ rơi. Lễ này được Đức Piô XI thiết lập năm 1925 qua thông điệp Quas Primas, giữa lúc nhiều ý thức hệ muốn loại bỏ Thiên Chúa, đúng như Chúa Kitô đã nói với Philatô: “Nước tôi không thuộc về thế gian này” (Ga 18,36).

  1. Vua là Mục Tử

Chính trong thời điểm đau thương, khi dân Israel bị lưu đày, như đàn chiên tan tác, vì những người lãnh đạo chỉ lo cho mình, thì ngôn sứ Êdêkiel, thay mặt Thiên Chúa, lên tiếng: “Này chính Ta săn sóc đoàn chiên của Ta và Ta sẽ kiểm soát chúng” (Ed 34,11). Rồi một loạt hành động dồn dập được Thiên Chúa đưa ra: “Ta sẽ tìm con chiên đã mất, sẽ đem con chiên lạc về, sẽ băng bó con chiên bị thương tích, sẽ lo chữa con chiên bị ốm đau” (Ed 34,16). Chính Vua đi tìm, chính Vua đem về, chính Vua băng bó. Vị Vua này không giao việc cho người khác. Vương quyền của Thiên Chúa là một quyền năng cúi xuống.

Thánh Augustinô nhắc cho các mục tử trong Hội Thánh rằng: “Lý do đầu tiên khiến các mục tử bị chỉ trích là họ chỉ lo cho bản thân mình, chứ không phải lo cho bầy chiên…Có các mục tử là để họ tham khảo ý kiến ​​của những người mà họ cai quản, và không hề lo lắng cho lợi ích riêng của mình trong việc cai quản, nhưng phải lo cho những người mà họ phục vụ. Ai là mục tử mà tìm kiếm vinh dự và chỉ lo cho lợi ích của riêng mình, thì người đó nuôi sống chính mình chứ không phải lo cho bầy chiên” [1]. Các mục tử được trao quyền chăn dắt để phục vụ, không phải để thống trị theo thói người phàm. Đoàn chiên không thuộc về các mục tử mà thuộc về Chúa Kitô, Vị Mục Tử đích thực duy nhất: “Tôi chính là Mục Tử nhân lành. Mục Tử nhân lành hy sinh mạng sống mình cho đoàn chiên” (Ga 10,11).

Lời công bố ấy được biểu lộ nơi Chúa Giêsu. Ngài “đi tìm cho kỳ được con chiên bị mất. Tìm được rồi, người ấy mừng rỡ vác lên vai” (Lc 15,4-5), và cuối cùng Vị Mục Tử ấy đã nằm xuống trên thập giá. Vì thế, khi nghe nói “Chúa Kitô Vua”, chúng ta không nghĩ đến một ông chủ xa cách, nhưng nghĩ đến một mục tử biết từng con chiên, vác những con bị thương và không bỏ rơi con nào. Đức Phanxicô muốn có một “Hội Thánh ‘đi ra’, một cộng đoàn các môn đệ truyền giáo đi bước trước, dấn thân và nâng đỡ, sinh hoa trái và vui mừng” (Tông huấn Evangelii Gaudium, 2013, số 24) đúng với hình ảnh vị Mục Tử ấy.

Tuy nhiên cũng có một lời cảnh tỉnh: “Này Ta sẽ xét xử giữa chiên với chiên, giữa cừu với dê” (Ed 34,17). Vị Mục Tử hiền từ cũng là vị Thẩm Phán công minh trong Tin Mừng Mátthêu, nơi Vua tách chiên ra khỏi dê.

  1. Vua hiện diện nơi người bé mọn

Trong đoạn Tin Mừng Mátthêu hôm nay, Vua phán với những người bên hữu: “Vì xưa Ta đói, các ngươi cho ăn; Ta khát, các ngươi đã cho uống; Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước; Ta mình trần, các ngươi đã cho mặc; Ta đau yếu các ngươi đã viếng thăm; Ta bị tù đày, các ngươi đã đến với Ta” (Mt 25,35-36). Sáu việc, rất cụ thể, rất bình thường. Không có việc nào đòi hỏi tài năng đặc biệt, học vấn cao hay của cải đầy nhà.

Điều gây ngạc nhiên nhất là câu giải thích: “Những gì các ngươi đã làm cho một trong các anh em bé mọn nhất của Ta đây là các ngươi đã làm cho chính Ta” (Mt 25,40). Chúa Giêsu không nói rằng Ngài thay mặt những người nghèo, hay Ngài sẽ thưởng cho những ai giúp người nghèo. Ngài nói: các ngươi đã làm cho chính Ta. Thánh Gioan Phaolô II nhận định rằng: “Đoạn Tin Mừng này không chỉ đơn thuần là lời mời gọi lòng bác ái: đó là một trang sách về thần học Kitô giáo soi sáng mầu nhiệm của Chúa Kitô” (Tông thư Novo Millennio Ineunte, 2001, số 49). Công đồng Vatican II cũng nói rằng: “Thật vậy, khi nhập thể, Con Thiên Chúa cách nào đó đã liên kết với tất cả mọi người. Ngài đã làm việc với đôi tay con người, đã suy nghĩ bằng trí óc con người, đã hành động với ý chí con người, đã yêu thương bằng quả tim con người…đã thực sự trở nên một người giữa chúng ta, giống như chúng ta trong mọi sự, ngoại trừ tội lỗi” (Gaudium et Spes, số 22). Hội Thánh khẳng định: “Chúa Giêsu, từ máng cỏ cho tới thập giá, đã chia sẻ kiếp sống của những kẻ nghèo hèn; Ngài đã từng chịu đói, chịu khát, chịu thiếu thốn. Hơn thế nữa, Ngài tự đồng hóa mình với mọi hạng người nghèo hèn và coi lòng yêu thương tích cực đối với họ là điều kiện để được vào Nước của Ngài” (GLHTCG, số 544).

Thánh Gioan Kim Khẩu nhắc lại điều này một cách mạnh mẽ: “Không cho kẻ nghèo được chia sẻ của cải thuộc về mình, là ăn cắp của họ và cướp lấy mạng sống của họ…Của cải chúng ta đang nắm giữ, không phải là của chúng ta, nhưng là của họ.” (GLHTCG, số 2446). Như vậy, bác ái không phải là sự ban ơn từ trên xuống, nhưng là sự chia sẻ của người biết rằng mọi sự mình có đều là do nhận lãnh.

Thánh Martinô thành Tours là một minh chứng rõ nét. Một ngày mùa đông tại cổng thành Amien, thấy một người ăn xin trần trụi đang run rẩy vì rét, ngài liền rút kiếm xẻ đôi chiếc áo choàng của mình để chia cho ông một nửa. Đêm đó, Chúa Giêsu hiện ra trong giấc mơ, khoác chính nửa tấm áo ấy và nói với các thiên thần: “Đây là Martinô, người lính Rôma chưa chịu phép Rửa, nhưng đã mặc áo cho Ta.” [2]

  1. Cuộc phán xét về tình yêu

Điều đáng chú ý trong dụ ngôn là cả hai nhóm đều ngạc nhiên, như thánh Martinô thành Tours. Người lành hỏi: “Có bao giờ chúng con thấy Chúa đói mà cho ăn?” (Mt 25,37). Kẻ dữ cũng hỏi: “Có bao giờ chúng con thấy Chúa đói khát… mà chúng con chẳng giúp đỡ Chúa đâu?” (Mt 25,44). Không ai biết mình đang gặp Chúa. Những người làm việc thiện không nhằm để được thưởng. Họ làm chỉ vì thấy một người đang cần giúp, và họ ngạc nhiên khi nghe Chúa nói điều ấy có giá trị vĩnh cửu. Tình yêu chân thật không toan tính được đáp trả. Còn những kẻ bị lên án không phải vì họ làm điều ác, nhưng vì họ không làm điều thiện: họ đã thấy những người nghèo, nhưng bỏ đi và không dừng lại. Tội của họ là tội thờ ơ, nghe qua thì rất nhẹ nhàng, không để lại hậu quả gì, nhưng Chúa phản ứng rất nghiêm khắc : “Quân bị nguyền rủa kia” (Mt 25.41). Đức Bênêđictô XVI nhắc rằng: “yêu người thân cận là con đường dẫn đến gặp gỡ Thiên Chúa, và việc nhắm mắt trước người thân cận cũng khiến chúng ta mù quáng trước Thiên Chúa” (Deus Caritas Est, 2005, số 15). Đức Phanxicô mời gọi Hội Thánh: “quan tâm đến những hành vi của lòng thương xót, về phần xác cũng như phần hồn…thức tỉnh lương tâm chúng ta, thường vẫn ngủ yên trước thảm hoạ nghèo khổ, và ngày càng đi sâu hơn vào trái tim của Tin Mừng, nơi những người nghèo được hưởng ưu quyền đặc biệt nơi lòng thương xót của Thiên Chúa” (Misericordiae Vultus, 2015, số 15).

Thánh Gioan Thánh Giá tóm gọn: “Vào buổi chiều cuộc đời, chúng ta sẽ bị xét xử chỉ dựa trên tình yêu thôi” [3]. Chúa sẽ không hỏi chúng ta đã sở hữu bao nhiêu tiền của, đã nổi tiếng thế nào, hay thậm chí đã nói được bao nhiêu điều đạo đức. Chúa sẽ hỏi: Con có thấy Ta không? Con có dừng lại với Ta không?

“Những anh em bé nhỏ nhất” không chỉ là những người nghèo vật chất. Có những người bé mọn vì không được ai lắng nghe, trần trụi vì bị tước mất phẩm giá, bị giam trong nhà tù của cô đơn, bệnh tật hay trầm cảm. Truyền thống Hội Thánh luôn nói đến: “Các việc từ thiện là những hành vi bác ái, qua đó chúng ta giúp đỡ tha nhân những gì cần thiết cho thể xác và tinh thần của họ. Dạy dỗ, khuyên nhủ, an ủi, khích lệ cũng như tha thứ và nhẫn nhục chịu đựng là những việc từ thiện về mặt tinh thần. Các việc từ thiện về mặt vật chất gồm có: cho kẻ đói ăn, cho kẻ vô gia cư tạm trú, cho kẻ rách rưới ăn mặc, thăm viếng bệnh nhân và kẻ tù đày, chôn xác kẻ chết. Trong các công việc đó, chia sẻ cơm áo với người nghèo là một trong những bằng chứng chủ yếu của tình bác ái huynh đệ; đó cũng là việc thực thi đức công bằng làm đẹp lòng Thiên Chúa” (GLHTCG, số 2447). Mỗi người trong chúng ta đều gặp đủ loại “anh em bé nhỏ nhất” trong gia đình, giáo xứ, khu phố, nơi làm việc.

  1. Vua là Đấng Phục Sinh

Thánh Phaolô đưa chúng ta tới một tầm nhìn rộng hơn: “Chúa Kitô đã từ cõi chết sống lại, là hoa quả đầu mùa của những kẻ yên giấc” (1 Cr 15,20). Trái chín đầu tiên bảo đảm cả khu vườn sắp được thu hoạch: Chúa Kitô sống lại không phải một mình, Ngài mở đường cho mọi người thuộc về Ngài. “Cũng như mọi người đều phải chết nơi Ađam, thì mọi người cũng sẽ được tác sinh trong Chúa Kitô” (1 Cr 15,22).

Ngài còn phải cai trị “cho đến khi đặt mọi quân thù dưới chân Ngài. Kẻ thù cuối cùng sẽ bị tiêu diệt là sự chết” (1 Cr 15,25-26). Vương quyền ấy là cuộc chiến cụ thể chống tội lỗi, bất công, hận thù và cái chết. Mỗi hành động cho ăn, chữa lành, tha thứ hay trả lại phẩm giá cho con người là làm cho vương quốc của Chúa Kitô mau đến. Vương quyền Chúa Kitô không kết thúc bằng sự chiếm hữu, nhưng là sự hiệp thông bình an khi Ngài trao lại vương quốc cho Chúa Cha để “Thiên Chúa có toàn quyền trên muôn loài” (1 Cr 15,28). Chúng ta tuyên xưng Chúa là Vua khi sống đạo bằng hành động: hãy tìm và giúp đỡ một người bé nhỏ trong tuần này, vì người được Cha chúc phúc chính là người yêu thương cụ thể.

Lạy Chúa Giêsu Kitô, Vua và Mục Tử nhân lành, xin tìm kiếm, chữa lành và đưa chúng con về đàn chiên của Chúa. Xin cho chúng con nhận ra và yêu thương Chúa nơi người đói khát, xa lạ, bệnh tật, giam cầm; để ngày Chúa đến, chúng con được nghe: “Hãy đến thừa hưởng Vương Quốc dọn sẵn cho các ngươi ngay từ thuở tạo thiên lập địa” (Mt 25,34). Amen.

Phêrô Phạm Văn Trung

[1] https://www.augustinus.it/latino/discorsi/discorso_057_testo.htm

[2] https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/ngay-11-thang-11-thanh-martino-giam-muc-thanh-tours

[3] https://www.churchpop.com/15-uplifting-quotes-from-saint-john-of-the-cross-to-strengthen-you-in-trials/ 

Chia sẻ Bài này:

Related posts