Giữa thời đại nghịch lý, kết nối dễ dàng nhưng cô đơn, ngập tràn thông tin mà thiếu vắng chân lý, Chúa Giêsu vẫn sai: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ” (Mt 28,19). Loan báo Tin Mừng không hệ tại ở lời giảng hùng hồn, mà là để tình yêu Chúa thấm đượm cuộc đời mình: được biến đổi, chữa lành và mang bình an đến cho tha nhân qua lời nói cùng việc làm cụ thể.
- Người loan báo trước hết là người được chữa lành
“Người khoẻ mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần” (Mt 9,12). Lời của Chúa Giêsu đặt ra một câu hỏi lạ lùng cho bất cứ ai muốn loan báo Tin Mừng: không phải là “tôi khỏe mạnh, giỏi giang đến đâu?”, mà là “tôi đang đau ốm thế nào?” Chúng ta phải thành thật thú nhận rằng chúng ta không khỏe mạnh. Mỗi người biết mình cần được Chúa chữa lành, thế nhưng không phải lúc nào chúng ta cũng chịu uống thuốc, vì uống thuốc là khiêm tốn thú nhận với Chúa về những thói hư tật xấu, và tội lỗi của mình. Chúng ta có khuynh hướng không chấp nhận mình nhiều tội lỗi, vì tự bào chữa bao giờ cũng dễ hơn xét mình trong khiêm nhường.
Hôm nọ tôi đi siêu thị. Một người phụ nữ đứng giữa lối đi. Khi tôi cố đi vòng qua bà ấy, bà nói: “Ồ, tôi xin lỗi, tôi đang choáng váng.” Thấy bà ấy vẫn ổn, tôi mỉm cười và trả lời: “Ai mà chẳng choáng váng ít nhiều, phải không bà?” Chúng tôi gật đầu chào nhau rồi đi theo hướng riêng của mình. Ngày nay tất cả chúng ta đều đang choáng váng. Sự choáng váng ấy giống một màn sương mù khiến chúng ta không thể thấy điều mình muốn thấy. Chúng ta ẩn núp sau những lời hợp lý hóa, “vì hầm trú của ta là dối trá, nơi ẩn núp của ta là xảo quyệt” (Is 28,15). Ẩn núp không làm tội lỗi biến mất, cũng không làm Chúa biến mất; nó chỉ trì hoãn giây phút chúng ta bước từ bóng tối ra ánh sáng.
Liều thuốc mạnh nhất chính là Chúa Kitô: “Vì Ngài phải mang những vết thương mà anh em đã được chữa lành” (1 Pr 2,24). Có thể ta chỉ dám đón nhận sự chữa lành ấy từng liều nhỏ, vì đối diện với bóng tối ô nhơ của mình không phải là điều dễ chịu. Nhưng nếu chịu uống thuốc Chúa đưa thì ngay cả khi chưa khỏe hẳn, chúng ta biết mình đang dần khỏe hơn, và biết rằng mình không phải là bệnh nhân duy nhất.
Một Kitô hữu đến thăm một vị thiền sư và nói: “Xin thầy cho phép tôi đọc cho thầy nghe Bài Giảng Trên Núi”. Thiền sư đáp: “Tôi rất thích nghe”. Người Kitô hữu đọc một câu rồi ngước mắt lên nhìn. Thiền sư mỉm cười nói: “Đấng đã phán những lời đó chắc chắn phải là một vị đã Giác Ngộ”. Người Kitô hữu cảm thấy thích thú. Ông tiếp tục đọc. Thiền sư ngưng lại rồi nói: “Những lời đó phải phát xuất từ Đấng Cứu Thế của nhân loại”. Người Kitô hữu cảm thấy khoái trá. Ông tiếp tục đọc cho đến hết. Lúc bấy giờ thiền sư tuyên bố: “Người đã rao giảng như thế phải là Thiên Chúa”. Nỗi vui mừng của người Kitô hữu thật vô bờ bến. Ông ra về, cương quyết sẽ trở lại một ngày khác, để thuyết phục thiền sư trở thành Kitô hữu. Trên đường về, ông gặp Chúa Giêsu đứng bên vệ đường. Ông đã thưa với Chúa một cách tự hào: “Lạy Chúa, con đã làm cho người đó xưng ra Chúa là Thiên Chúa!” Chúa Giêsu mỉm cười và nói: “Con đã làm gì hay đâu, ngoại trừ việc con thổi phồng cái tôi Kitô hữu của con mà thôi?” (Như Tiếng Chim Ca, LM Anthony de Mello, SJ). Người rao giảng chưa được chữa khỏi cái tôi thì dù nói đúng bao nhiêu cũng chỉ đang rao giảng chính mình. Chỉ người biết mình là bệnh nhân cần được chữa trị mới đủ khiêm tốn để giới thiệu vị Thầy thuốc cho người khác.
- Chúa Thánh Thần mở tung căn phòng đóng kín
Sau cái chết của Chúa Giêsu, các môn đệ sống trong căn phòng “các cửa đều đóng kín vì các ông sợ người Do Thái” (Ga 20,19). Vậy mà điều đầu tiên Chúa Phục Sinh trao ban không phải là lời trách móc, nhưng là: “Bình an cho anh em” (Ga 20,19). Rồi Ngài thổi hơi vào các ông và nói: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần” (Ga 20,22), như thuở ban đầu Thiên Chúa thổi sinh khí vào con người đầu tiên. Từ những con người sợ hãi và co cụm, các tông đồ trở nên những chứng nhân can đảm. Lễ Ngũ Tuần chính là khoảnh khắc căn phòng đóng kín được mở tung.
Hôm nay căn phòng ấy vẫn còn, nằm ngay trong lòng mỗi người: lo âu, thất vọng, những vết thương chưa lành. Không ai có thể loan báo Tin Mừng bằng sức riêng. Chúng ta không đủ kiên nhẫn để luôn yêu thương, không đủ mạnh mẽ để luôn trung thành, mà Thiên Chúa cũng không đòi hỏi như thế. Do đó, Ngài không biến chúng ta thành những “siêu nhân”, nhưng Ngài muốn chúng ta nhìn thấy căn phòng đó nơi mỗi người chúng ta, và mở nó ra để Ngài chữa lành những thương tích mà ta không thể tự chữa.
Lễ Ngũ Tuần cũng là sự sửa chữa tháp Babel. Con người xây tháp vì kiêu ngạo, và kết quả là chia rẽ, không hiểu nhau. Babel vẫn hiện diện nơi những gia đình sống chung mà ít trò chuyện, nơi những đoàn thể có những người hay tranh cãi nhiều hơn đối thoại. Vào ngày Ngũ Tuần, mọi dân tộc nghe các tông đồ nói tiếng của mình: “Chúng ta đều nghe họ dùng tiếng nói của chúng ta mà loan báo những kỳ công của Thiên Chúa!” (Cv 2,1-11). Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã chỉ ra rằng công việc đầu tiên của Chúa Thánh Thần là ở bên trong: Ngài phá vỡ những rào cản của sự ích kỷ, chủ nghĩa cá nhân và nỗi sợ hãi, tạo ra trong chúng ta không gian cho tình yêu thương: “Chúa Thánh Thần đến để thách thức trong chúng ta nguy cơ sống một cuộc đời teo tóp, bị cuốn hút bởi chủ nghĩa cá nhân…Chúa Thánh Thần phá vỡ biên giới và đập tan những bức tường của sự thờ ơ và thù hận” * Sự hỗn loạn của Babel được giải quyết bằng sự hòa hợp mà Chúa Thánh Thần mang lại, chứ không bằng quyền lực hay kỹ thuật. Chúa Thánh Thần không xóa bỏ khác biệt, nhưng quy tụ các khác biệt ấy: “Có nhiều đặc sủng khác nhau, nhưng chỉ có một Thần Khí” (1 Cr 12,4). Quyền năng Thánh Thần hoạt động âm thầm, nhờ đó suốt hai ngàn năm, Giáo Hội vẫn đứng vững và sinh hoa trái dù mang quá nhiều yếu đuối của con người; nếu chỉ là một tổ chức nhân loại, Giáo Hội đã sụp đổ từ lâu.
Một linh mục cao niên phục vụ nhiều năm tại một giáo xứ nghèo. Nhà thờ cũ kỹ, giáo dân ít, sức khỏe cha yếu dần. Có người hỏi: “Có bao giờ Cha cảm thấy mình chưa làm được gì lớn lao cho Giáo Hội không?” Vị linh mục mỉm cười và nói: “Tôi không làm được điều gì lớn lao. Tôi chỉ cố để Chúa Thánh Thần làm việc qua những điều nhỏ bé mỗi ngày. Điều làm tôi hạnh phúc nhất không phải là xây được công trình to lớn nào, mà là thấy một người giáo dân trong xứ tôi quay trở lại xưng tội sau nhiều năm xa Chúa, thấy một gia đình thôi cãi vã và lại bắt đầu cùng nhau đi lễ.”
- Yêu thương: ngôn ngữ mà mọi dân tộc đều hiểu
Khi Chúa Thánh Thần đến, Ngài mang theo ngôn ngữ sâu xa nhất mà con người có thể dùng để hiểu nhau: tình yêu. Chúa Giêsu để lại điều răn mới: “Mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy ở điểm này: là anh em có lòng yêu thương nhau” (Ga 13,35). Dấu chỉ nhận biết người môn đệ không phải là kiến thức, chức vụ hay nghi thức, mà là tình yêu. Thánh Phaolô còn đi xa hơn: “Giả như tôi được ơn nói tiên tri, và được biết hết mọi điều bí nhiệm, mọi lẽ cao siêu, hay có được tất cả đức tin đến chuyển núi dời non, mà không có đức mến, thì tôi cũng chẳng là gì” (1 Cr 13,3). Các thực hành tôn giáo không phải là mục đích, nhưng là kênh dẫn tình yêu Thiên Chúa chảy vào một thế giới bị tổn thương. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV khẳng định: “Khi tình yêu của Chúa ngự trong chúng ta, chúng ta có thể mở lòng với anh chị em mình, vượt qua những cứng nhắc của bản thân, chiến thắng nỗi sợ hãi đối với những người khác biệt” (ibid *).
Trong một trại tập trung thời chiến, những tù nhân âm thầm chia nhau mẩu bánh ít ỏi; khi người lính canh ngạc nhiên hỏi họ là ai, một người yếu ớt đáp: “Chúng tôi là những người tin vào Chúa Giêsu. Ngài đã dạy chúng tôi yêu thương nhau.” Người lính lặng lẽ bước ra xa.
Sau trận động đất và sóng thần năm 2011 ở Nhật Bản, các tình nguyện viên ngoại quốc không biết tiếng Nhật vẫn ôm những người mất người thân, ngồi lặng bên họ, chia thức ăn và dọn dẹp đống đổ nát. Một cụ bà nói: “Tôi không hiểu lời các anh nói, nhưng tôi hiểu điều các anh đang làm.” Đó chính là Lễ Ngũ Tuần: một thứ ngôn ngữ không cần phiên dịch.
- Được sai đi mang bình an giữa bầy sói
Chúa Giêsu sai bảy mươi hai môn đệ lên đường “như chiên con đi vào giữa bầy sói” (Lc 10,3). Các ông không mang theo hành trang vật chất, chỉ mang một lời chúc: “Bình an cho nhà này!” (Lc 10,5). Bình an, shalom, trong truyền thống Do Thái không chỉ là sự yên ổn, mà là sự trọn vẹn, sức khỏe và hạnh phúc tràn đầy. Đó cũng là điều ngôn sứ Isaia đã hứa: “Này Ta tuôn đổ xuống Thành Đô ơn thái bình tựa dòng sông cả, và Ta khiến của cải chư dân chảy về tràn lan như thác vỡ bờ” (Is 66,12). Ai đã nhận được bình an ấy thì có thể mang đi cho người khác.
Nhưng sứ vụ luôn có giá của nó. Thánh Phaolô chỉ hãnh diện về thập giá Chúa Giêsu: “Tôi mang trên mình tôi những dấu tích của Chúa Giêsu” (Gl 6,17), những dấu tích đó không phải là những thất bại mà là bằng chứng của lòng trung thành. Khi cùng Barnaba loan báo Tin Mừng giữa chống đối và bách hại, ngài khích lệ các môn đệ: “Chúng ta phải chịu nhiều gian khổ mới được vào Nước Thiên Chúa” (Cv 14,22).
Trong Thế chiến II, Corrie và chị gái Betsie bị đưa vào trại tập trung Ravensbrück vì giấu người Do Thái. Giữa căn phòng chật chội đầy rận, Betsie vẫn cảm tạ Chúa, vì chính lũ rận khiến lính canh tránh xa và các tù nhân có thể cầu nguyện với nhau. Niềm vui ấy không đến từ hoàn cảnh, mà từ sự hiện diện của Thiên Chúa. Được thả ra, Corrie tiếp tục mang niềm vui và hy vọng đến cho thế giới.
Người loan báo không tìm danh vọng, mà làm chứng cho tình yêu của Thiên Chúa. Chính vì thế, Chúa Giêsu nhắc các môn đệ đừng vui mừng vì thành công của sứ vụ, “nhưng hãy vui mừng vì tên anh em đã được ghi trên trời” (Lc 10,20). Niềm vui và bình an không phải là sự vắng bóng thử thách, mà là sự hiện diện của Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh. Vì thế, câu hỏi dành cho mỗi chúng ta thật đơn giản: tôi có cảm thấy mình được sai đi để mang bình an của Chúa đến cho người khác không? Một mẩu bánh được chia sẻ, một lời tha thứ, một cái ôm dành cho người đang khóc đã là loan báo Tin Mừng.
Xin Chúa Giêsu Phục Sinh tiếp tục thổi hơi trên chúng ta mỗi ngày: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần”, để chúng ta can đảm vâng theo lời sai đi của Ngài: “Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thụ tạo” (Mc 16,15).
Phêrô Phạm Văn Trung
