Ai xem vườn của Tim cũng tắc tỏm khen, vườn đẹp quá, sạch sẽ mát mắt nhưng ít ai biết được anh đã tốn không biết bao nhiêu công sức cho mảnh vườn nhỏ sau nhà. Trong vườn trồng nhiều loại hoa khác nhau. Hoa thường thôi nhưng do cách trồng trang nhã, vườn sạch, sáng sủa nhìn qua đủ biết chủ vườn tốn nhiều công vun trồng chăm sóc. Sở thích của Tim là chăm sóc vườn hoa vì thế khi trồng một cây chàng tư lự, đắn đo lâu lắm mới quyết loại cây nào nên trồng, cây nào bị loại và nếu trồng thì trồng ở đâu. Phần lớn thời gian cuối tuần và những giờ cuối ngày Tim dành cả cho vườn bông. Đặc biệt là những ngày mệt mỏi, gặp khó khăn nơi sở làm Tim tìm thảnh thơi nơi vườn hoa. Những lúc đó Tim chăm chú nhìn cánh hoa thương tật, quan sát cánh hoa đang rữa tàn, đưa mắt theo dõi con nhện giăng tơ, đảo mắt theo đường bướm lượn. Nhờ thế mà Tim thấy thư thái, thời giờ qua đi, lòng ấm lại và tinh thần nâng cao. Có thể nói Tim trải rộng lòng mình trên cánh hoa, chia sẻ ưu tư cùng cỏ dại để con sâu cái kiến gặm bớt những ưu tư cuộc đời. Sau những giờ như thế Tim có được niềm vui như thể hoa đã truyền cho Tim nhựa sống mới, nghị lực mới. Ngắm cành hoa chớm nở, đếm mấy cánh hoa, quan sát từng kẽ lá. Nguồn vui trào dâng khi nhận thấy cành cây này lá mọc hàng đôi, nhánh cây kia lá mọc song song, bên cây đó lá mọc xen kẽ và cuối vườn cây kia lá mọc cách kẽ. Tim nhớ các chi tiết đó làm giầu cho kiến thức về hoa trong vườn. Tim tỉ mỉ nhận xét, so sánh, quan sát và nhận biết những thay đổi của cành cây, kẽ lá. Ngoài sức sống mãnh liệt nơi lá non, cái tươi mát của cánh hoa trước nắng sớm, tinh khiết của giá buốt tuyết đông Tim cũng để tâm quan sát đời sống những côn trùng. Nơi đây con nhện làm tổ, lá kia con bướm chọn đẻ trứng. Vô tình nhất là những con ong hút mật. Chán nhất là những con sâu cắn cụt đọt hoa và tệ hại hơn cả là những loại nấm làm thui chột lá non, tàn tạ lá già và khô héo thân cây từ gốc đến ngọn.

Mảnh vườn không to lắm ngay sau nhà, chung quanh được rào cẩn thận và sạch sẽ. Nơi đây cũng là chỗ ấm nhất vào các sáng mùa đông, có nắng ấm, không bị gió lạnh tạt vào nên sáng sáng rảnh rỗi đứng ngó hoa và nhâm nhi chút cà phê nóng là một thú vui đầu ngày. Thỉnh thỏang cơn gió đưa qua một mùi thơm êm dịu gây cảm giác ngây ngất tâm hồn. Hạt sương đêm còn sót lại vắt vẻo đầu lá non, gió nhẹ lung linh dưới nắng sớm phản chiếu óng ánh như hạt kim cương của đất trời. Tim thích sống với thiên nhiên trong cái mỏng manh của hạt sương, cái phảng phất nhẹ nhàng của gió sớm đượm hương hoa, mùi thơm nhẹ khi đêm về và cả cái bận rộn của những con ong thu góp mật.

Cỏ dại trong vườn dậy cho Tim một bài học về tinh thần khát sống. Mỗi lần gặp khó khăn, chán nản trong cuộc sống Tim tự trấn an, tự an ủi mình. So sánh đời mình với loài cỏ dại. Cọng cỏ, cánh hoa mang thương tật nhưng luôn vươn lên một mầm sống, đôi khi mãnh liệt vượt lên cái chết. Anh tự trấn an con người có lí trí, khả năng không sống hơn được những cây hoa bình thường sao? Nhìn những cây dại mang thương tích khát sống như thế Tim thấy cuộc sống chàng không đến nỗi tệ, khó khăn có, vất vả có, cực nhọc có nhưng so với những cây thân gẫy dăm bảy khúc, lá bị sâu đục ruỗng, rể bị chém lìa thân chỉ còn lại chút gốc bám vào đất thế nhưng cây vẫn sống, vẫn có mầm non, vẫn đâm chồi. Những cây bị con hủi thui đen từ ngọn đến gốc chẳng khác chi chứng ung thư nan y nhưng cây luôn vươn lên sức sống. Mùa lạnh giá nhiều cậy trơ trụi là, không còn một lá non. Những ngày đó hẳn cây phải nhịn đói vì không có lá chế diệp lục tố nuôi cây. Từ những so sánh đó Tim tìm được nguồn sống, niềm an ủi dù nỗi buồn vấn vương nhưng không quá lớn đè nặng đôi vai. Dù bệnh tật vẫn còn đó, mỗi ngày vẫn già đi nhưng không phải đầu hàng, chán nản, u sầu yếm thế.

Nhìn bông hoa bị sâu ăn ngay khi nó còn là một cái nụ non Tim hỏi nhưng không mong câu trả lời. Tại sao con sâu lại chọn bông này làm tổ mà không chọn bông khác? Chọn lá này cắn nát mà không chọn lá kia? Tại sao cánh bướm chọn lá này gởi trứng mà không chọn lá nọ? Quan sát mỗi ngày Tim thấy con bướm vờn tới, vờn lui, bay đi lại nhiều lần trước khi nó định vị trí cánh lá đậu vào gởi trứng. Không hiểu được thiên nhiên nhưng chắc chắn không phải vô tình mà cánh bướm chọn lá này bỏ lá kia. Loài chim làm tổ ta dễ cảm nhận hơn nhưng cánh bướm, cái sâu chọn nơi gởi thân khó hiểu.

Trở về với cỏ dại Tim thấy chúng khát sống vô cùng. Có những cọng cỏ chàng nhổ bật gốc rễ, chỉ còn sót lại một cái rễ bé tí thế mà nó vẫn không chết, rễ bé tí đó cố gắng mang lại sự sống cho cây, nếu không đủ nuôi toàn cây thì ít ra cũng cho một phần nào đó của cây. Có những ngọn cỏ đứt hết ngọn, chân chàng dẵm lên chọet bùn, đất lấp đầy thế mà vài ba ngày sau nó mọc lên những lá non nõn nà đầy sức sống. Có những cọng cỏ nhổ bỏ vào một đống, gốc này chồng chất lên ngọn kia, thân kia lấp lên ngọn nọ thế mà từ trong đống cỏ mọc ra những ngọn cỏ xanh mát. Có ngọn cỏ vất ngay lối đi nền xi-măng, sương đêm đủ làm cho nó ngóc cổ dậy thách thức với cơn nắng ban ngày. Có những ngọn cỏ đang úa chết, lá vàng thế mà chỉ sau một cơn mưa chúng hồi sinh. Trong ngọn cỏ có sự khát sống thật rõ rệt những ai chán đời cứ ra vườn nhìn quanh quất đâu đó đủ thấy tinh thần khát sống thiên nhiên ban cho các loại cây cỏ dại ngoài đồng. Dường như chúng chỉ biết có một con đường đó là con đường sống. Dù thế nào cũng cố vươn lên để sống. Chúng không có chọn lựa nào khác, ngòai chọn lựa cách sống còn.

Con người có quyền chọn lựa cho tương lai, chọn nơi ăn, chọn chốn ở. Cây cỏ, cành hoa không có chọn lựa. Chúng được mọc lên ở đâu sống và chết tại đó, không thay đổi từ lúc nảy mầm cho đến khi qua đi. Vì tính cách bất di bất dịch đó mà chúng không đòi thay đổi môi trường sống nhưng chúng thích nghi với môi trường, sống chung với môi trường và tồn tại mãnh liệt trong môi trường. Thực ra cây cối thay đổi môi trường. Người ta vẫn than trách vì chặt cây nhiều quá, khai phá bừa bãi khiến môi trường thay đổi, không còn mưa thuận gió hòa như xưa. Điều này cho thấy cây cỏ, cánh hoa thay đổi môi trường. Tất nhiên không phải do công của một cây mà là của tất cả các cây trong vùng, mỗi cây đóng góp một phần trong việc điều hòa thời tiết quanh vùng.

Trái lại con người tàn phá bất kể tương lai làm môi trường thay đổi. Khi môi trường thay đổi cuộc sống trở nên khó hơn, con người đổ thừa cho nhau, chỉ trích, chê bai và tìm đường chạy, bỏ môi trường này đến môi trường kia.

Khi cây bị bứng đi từ chỗ quen đến chỗ mới cây mất thời gian thay đổi cho hợp với môi trường mới. Con người cũng vậy nếu cứ thay đổi luôn; nay đây mai đó con người chưa kịp quen với môi trường mới đã di chuyển tiếp. Sống như thế tạo nên sự bất ổn tâm lí gây nên tình trạng khát sống êm đềm nhưng không được. Có người suốt đời tìm kiếm, khát khao tìm được chỗ thích hợp nhưng tìm hoài không gặp. Có người cuối đời mới tìm thấy. Tìm và kiếm gắn liền với gian nan vì thiếu chấp nhận nên lúc nào cũng kiếm tìm và kiếm tìm đòi hỏi hy sinh. Thế nên con người thấy đời gian nan, đời đầy ải.

Không ai nghĩ thế hệ chúng ta đang sống cuộc đời du mục. Phương tiện di chuyển mau lẹ chúng ta đi lại nhiều hơn cha ông mình và do đấy, cuộc sống bất ổn hơn. Vì di chuyển luôn nên mọi thứ đều tạm bợ, ngay cả tình hàng xóm láng giềng cũng tạm bợ và như thế cuộc sống mới tạo nên một thế giới tạm bợ, cô lập và ích kỉ, chỉ biết riêng cho mình, không cần biết lối xóm.

Những ai thấy mệt mỏi, những ai thấy đời tăm tối, những ai không chấp nhận cuộc sống mình đang có. Cành cây ngọn cỏ mời bạn dừng chân, ngó chúng, nhìn chúng. Trong cỏ cây có bài học vươn lên, khát sống. Cỏ cây vươn cao vì khát sống. Cỏ cây vươn lên để sống mãnh liệt, để hưởng hương hoa đất trời, để tắm nắng sớm, gội sương đêm và sống trọn kiếp ngọn cỏ trời sanh ra chúng.

Lm Vũ Đình Tường
VietCatholic Network