Khoa Học và Tôn Giáo

Gần đây có vài ba sự kiện khoa học có liên quan đến tôn giáo khiến ta phải lưu tâm. Một nhóm 24 nhà khoa học đứng đầu là Craig  Venter,  một trong những cha đẻ của dự án hệ di truyền con người (human genome ) đã công  bố trên tạp chí khoa học một khám phá mới, giải thích cách thức họ khởi đầu dùng một tế bào  sống cộng thêm một nhiễm sắc thể nhân tạo (synthetia chromosome )  để hòan tòan biến đổi tế bào nhân tạo mới (nguồn Dũng Lạc) . Dư luận bàn tán nhiều về khám phá này,  báo chí gọi Craig Vente, người không hề che giấu cái tham vọng vượt trên tư duy thông thường  là ông đang muốn chơi trò làm Thượng Đế (nguồn BBC ngày 26/5/2010) Còn Tòa Thánh Vatican thì đang chờ đợi thêm dữ kiện trước khi đưa ra những hướng dẫn về luân lý và đạo đức.

Trước hết cần xác định một điều đó là,  cũng như bất cứ một ngành nhân văn nào, tôn giáo được hình thành  phát triển là bởi và cho con người.  Hiểu như thế  thì để có thể đánh giá  cách đúng đắn  về một tôn giáo nào đó chúng ta không thể không xét đến  mối tương quan của nó với đời sống và đời sống ở đây được hiểu bao gồm  không ngòai hai phạm vi triết học và khoa học. Nói là hai, không phải là để phân chia thành hai giai đọan khác nhau  nhưng nó luôn song hành trong một thế tương tác hữu cơ một khi ta hiểu triết học là nguyên lý của đời sống và khoa học như là phương pháp để thực hành nguyên lý ấy.  Ai cũng biết Đạo Chúa  chịu ảnh hưởng sâu đậm bởi triết học Aristote. Đang khi đó triết học này trong thực chất lại chỉ là một thứ vật lý học trá hình. Vật lý học trong thời đại ấy  mặc dầu vẫn còn  phôi thai nhưng dẫu sao nó vẫn là một khoa học và khoa học này nhắm đến cái đích là để giải thích về căn nguyên tạo thành vũ trụ. Chính  là do nơi ảnh hưởng đó mà triết học Trung Cổ mới đưa ra định nghĩa  cho triết học thế này “ Triết học là khoa học về vạn vật, lấy nguyên nhân tối cao để giải thích chúng” (La philosophie est la science des choses par leurs causes  suprêmes).

Có thể nói, kể từ thời Trung cổ, tất cả nỗ lực  chịu ảnh hưởng của Kinh Viện học ( Scholastique )  đều chỉ biết xoay quanh  cái trục “ Nguyên Nhân Tối Cao”  còn được gọi là Đấng Tạo Hóa đó mà thôi. Tuy nhiên triết học trung cổ ảnh hưởng  bởi Aristote ấy  đã phải đối phó với hết cơn khủng hỏang này đến cơn khủng hỏang khác  mà cao trào của nó  chính là Thuyết Tiến Hóa của Darwin (  ). Theo thuyết này thì Sự Sống không phải được tạo thành bởi  một Đấng Thần Linh nào  hết  mà là do nơi cuộc tiến hóa và luận điểm gây sốc nhất  có lẽ cho đến nay vẫn còn tồn tại  đó là con người sinh ra bởi khỉ ?  Xưa nay đạo giáo vẫn nhất trí giảng dạy Đấng Tạo Hóa sinh ra con người mà nay lại nói ..bởi khỉ thì  sao mà  chịu cho   thấu ?.  Mặc dầu thế, sau những cuộc đấu khẩu,  kể cả những vụ án trừng trị những kẻ tuyên truyền thuyết tiến hóa được gọi là những…” vụ án con khỉ”  và đặc biệt  là cuộc tranh luận giữa giám mục Wilberforce  và Huxley tại đại họcOxford năm 1860 thì giáo hội dường như đã xoay chiều.

Từ đầu TK 20 thay vì dùng Thánh kinh để phi bác thuyết tiến hóa . Các nhà chú giải, ngược lại đã ra công ra sức  giải thích sao cho TK có thể phù hợp với  các khám phá khoa học.  Tuy nhiên có thể  nói tất cả những nỗ lực ấy đều đã thất bại. Với những  tiến bộ không ngừng trong lãnh vực vĩ mô, con người đã đặt chân lên tới mặt trăng, còn trong vi mô thì đã có những thí nghiệm biến đổi gien  và tạo ra được cả tế bào mới như  đã biết. Chúng ta không thể phủ nhận sự tiến bộ vượt bậc của khoa học nhưng đồng thời cũng phải công nhận sự thất bại của giáo hội trong việc muốn dung hòa đức tin với nó. Khoa học và đức tin không thể cùng sóng đôi đồng hành. Khoa học càng tiến bộ bao nhiêu thì càng xa rời tôn giáo bấy nhiêu  đến nỗi tất nhiên sẽ phế bỏ nó.  Lại vừa mới đây, nhà vật lý nổi tiếng Stephen Hawking  tác giả  của nhiều công trình khoa học như “ Lược sử về thời gian , Lý thuyết về bức xạ,  về Hố Đen( black Holes”  v.v.  cũng đồng thời là thành viên chính thức của giáo hòang học viện khoa học , ông đã  trả lời hãng Thông Tấn ABC News về sự thắng thế của khoa học đối với tôn giáo thế này “ Có một sự khác biệt giữa tôn giáo và khoa học . Tôn giáo dựa trên quyền bính , khoa học dựa trên quan sát và lý trí. Khoa học sẽ chiến thắng bởi vì nó có kết quả” ( Nguồn Dũng Lạc  10/6/2010 ).

Trước khi phân tích sự khác biệt giữa khoa học và tôn giáo thiết tưởng cũng nên xem xét lời tiên báo “ Khoa học sẽ chiến thắng bởi vì nó có kết quả”. Chẳng biết ý của vị giáo sư này khi nói đến  cái kết quả do khoa học đem lại cho nhân lọai là gì nhưng theo tôi kết quả ấy  cần  thể hiện trên hai phương diện đó là sự hiểu biết và hạnh phúc. Có lẽ cũng chẳng cần phải đợi đến một tương lai xa xôi nào đó  con người mới có được thành quả do khoa học đem lại “ Chúng ta là những người hiểu biết nhất trong lịch sử văn minh nhưng cũng là những người khốn khổ nhất. Các học sinh trung học của chúng ta biết nhiều về những định luật vật lý của vũ trụ hơn cả nhà khoa học tài ba nhất trong thời Aristote. Nhưng dù đầu  óc chúng ta đầy ắp kiến thức, con tim chúng ta  thì lại trống rỗng” ( Tiến sĩ Billy  Graham – Bình an  trong Thượng Đế ) Đầu óc thì đầy ắp kiến thức, cái gì, ở đâu cũng biết ngay cả trẻ em cũng vậy,  còn con tim thì trống rỗng. Trống rỗng ở đây  là thiếu vắng  tình yêu, sự cảm thông . Hay nói cách khác  sự thiếu tình yêu  đó đồng nghĩa với  vô cảm trước khổ đau, bất công   của  con người…Một khi tình yêu thiếu vắng thì sự buồn chán sẽ thâm nhập, điều ấy   là đương nhiên “ Hiện nay số người buồn chán trên thế giới thì nhiều hơn bất cứ thời nào khác, chúng ta biết thế và chúng ta có quá nhiều trò  vui.  Dân chúng trống rỗng đến nỗi không thể tự giải khuây. Họ phải mướn người khác  làm cho họ vui, chọc cho họ cười, gây cho họ cười, gây cho họ cảm giác được ấm cúng  hạnh phúc và dễ chịu trong giây  lát,  quên cái cảm giác trống rỗng  ghê rợn và cô độc” ( Billy Graham Sđd )

Hiểu biết rất nhiều, cái chi cũng biết thế nhưng vẫn cô đơn  lạc lõng trống rỗng, tại sao lại như vậy ? Đó là bởi con người là lòai có cả xác lẫn hồn tức phần vật chất  và tâm linh. Con vật đói thì đi kiếm cái ăn, động tình  thì đi giao phối.  Nhưng con người  ngòai  hai cái bản năng đó ra nó còn cần đến mỗt thứ khác  đó là thỏa mãn cho tâm linh mình. Khoa học  dù cho có đem lại sự hiểu biết, phương tiện sinh sống  đến đâu đi nữa  thì nó cũng không thể đáp ứng được nhu cầu tâm linh. Nhu cầu  ấy  con người chỉ có thể tìm gặp ở nơi tôn giáo  và  có nhận ra được điều ấy thì ta mới có thể trả lời được câu hỏi tại sao với biết bao  thế lực mạnh mẽ  chỉ muốn chăm chắm tiêu diệt tôn giáo nhưng rồi nó vẫn cứ tồn tại, trong khi đó đã có không biết bao nhiêu là nền văn minh, bao nhiêu chế độ thế trần  đã sụp đổ… Khoa học có lãnh vực của nó và lãnh vực ấy chỉ có thể  bó gọn trong phạm vi  vật chất.  Ngược lại tôn giáo không phải chỉ quan hệ  trong lãnh vực tinh thần  nhưng nó lại quyết định cho cả vật chất.  Con người làm chủ mọi tạo tác như đi, đứng nằm ngồi nói năng ….nhưng cái làm chủ đó không phải xác thân nhưng là tinh thần tức tư tưởng. Có ý nghĩ ăn mới ăn, có ý nghĩ đi mới đi  v.v…Nói cách khác xác thân chỉ là cái dụng cụ  của tư tưởng. Chính là tư tưởng điều khiển  mọi hành vi của ta chứ không phải ngược lại.  Mặt khác tư tưởng  chủ đạo không những chỉ cho những hành vi mà còn cho cả việc thiện ác. Có tư tưởng thiện mới làm thiện, trái lại  tư tưởng ác sẽ làm việc ác.  Mặc dầu tư tưởng  là cái quyết định chứ không phải thân xác  thế nhưng  nếu không có thân xác  thì tư tưởng lại không biết dựa vào đâu để thể hiện.

Phần việc của khoa học  là để lo cho thân xác và chỉ có  thế mà thôi. Còn tôn giáo thì việc của nó  tuy chỉ để lo cho tâm linh nhưng nếu tâm linh an thỏa thì   thân xác cũng được  sung túc. Đức Kitô nói “  Trước hết hãy lo tìm kiếm Nước Chúa và sự công chính của Ngài  thì mọi điều ấy ( cuộc sống xác thân ) sẽ được thêm cho các ngươi” Mt 6, 33 )  Cuộc khủng hỏang dữ dội như hiện nay đang thấy  cả về phía những kẻ chống đối cũng như những người muốn bảo vệ  phải chăng  đã không nhận ra được con đường tâm linh của  giáo hội ?  Vì không nhận ra được tính chất tâm linh ấy  nên một  người như Hawking một thành viên của giáo hòang học viện  mới nêu lên sự khác biệt giữa khoa học và tôn giáo một cách hết sức hàm hồ  như thế. Quả đúng là có sự khác biệt  nhưng không  phải giữa một bên là lý trí bên kia là …quyền bính nhưng là sự khác biệt cả trong mục đích lẫn phương pháp.

  I/-  Khác biệt về mục đích.

Khoa học trước  khi được sử dụng để đem lại ích lợi cho cuộc sống  thì nó là bản tính hiếu tri ở nơi con người. Bản tính ấy khi còn ở dạng sơ khai, thuần túy đó chỉ là sự tò mò. Thấy con chim bay lượn trên trời, có người nhìn ngắm  cách thích thú  và ước ao giá mình cũng bay lên được như nó.  Kẻ đó về nhà ngẫm nghĩ , suy tính mày mò để làm ra đôi cánh , cột vào hai cánh tay, nhờ vào sức gió  đẩy may ra có thể bay lên. Đây là những bước tiến  chập chững  đầu tiên của nhà phát minh ra máy bay v.v… Những nhà phát minh ấy  thọat đầu họ  đâu có nghĩ  gì tới mục đích mà khoa học đem lại cho cuộc sống? Những phát minh  khoa học ấy tự thân nó  có được chỉ là vì tính hiếu tri mà thôi và tính hiếu tri ấy có thể chế ra những phương tiện   hữu dụng cho cuộc sống  nhưng cũng có thể  có hại.  Nobel phát minh ra thuốc nổ, có thể dùng để phá núi làm đường nhưng cũng có thể  phá họai cầu cống  hoặc nổ banh xác quân thù … A. Einstein  phát minh  lý thuyết  chế tạo bom nguyên tử  để rồi ân hận suốt đời. Và gần đây  là phương pháp sinh sản vô tính, làm biến đổi gien, tạo tế bào mới v.v.. Bản thân tính hiếu tri không xấu nhưng nó có` thể sử dụng vào việc xấu lý do là bởi cái gọi là “TRI” ấy chỉ là tri thức  chứ không phải trí tuệ.  Tri thức là sự hiểu biết chỉ bó gọn trong phạm vi hiện tượng giới tức là những cái biết do phân biệt  như tai nghe mắt thấy  tư duy này nọ…

Tòan bộ những cái biết do phân biệt mà có ấy sở dĩ gọi là hiện tượng  bởi vì chúng  có lúc có lúc không. Còn duyên thì gọi là có, hết duyên thì mất.  mắt nhìn  cảnh vật  trời mây non nước dòng sông, cô lái đò v.v..nhưng nhắm mắt thì lại không thấy  hoặc chỉ  chốc lát sau mây cũng trôi  mà thuyền cũng  chẳng còn thấy đâu nữa…Những cái biết phân biệt  như thế  đều là giả có, không thật nhưng bởi vì vô minh  nên con người  lại luôn  đắm chấp cho  nó là thật có, nào vợ con tôi, nhà cửa xe cộ của tôi, danh dự địa vị  chức quyền của tôi. Chúng không thật có  lại cho là thật  thế nên  khi nó mất đi , tan biến đi , cát bụi  trở về bụi cát  thì than thở khổ não,  trách trời óan đất !!!. Con người vì u mê nên mới cứ như con thiêu thân  lao mình vào chỗ chết mà không biết. Tôn giáo đưa đến  một con đường sống, đường sống ấy chính là đường Sự Thật “ Nếu các ngươi cứ ở trong Đạo của Ta  thì thật là môn đệ Ta. Các ngươi sẽ biết sự thật và sự thật sẽ giải thóat các ngươi” Ga 8, 31. Biết  sự thật  chính là Cái Biết Trí Tuệ  vô phân biệt, nó khác hẳn với cái biết mang tính phân biệt của tri thức khoa học.  Do nơi mục đích khác nhau thì tất nhiên để đạt được mục đích ấy, phương pháp cũng phải khác.

             II/- Khác biệt về phương pháp

Có quan điểm cho rằng khoa học và đức tin tôn giáo không chống trái nhau bởi vì chúng cùng trên đường đến một chân lý duy nhất. Điều ấy có thể đúng nếu chân lý ấy  được gọi bằng cái tên là Đấng Thiên Chúa Tạo Hóa có nghĩa Đấng ấy đã tạo dựng nên thế giới vật chất này. Thế  nhưng  Đấng được gợi là Tạo Hóa ấy  thực chất chỉ là cái tên, một thứ khái niệm  chứ không phải Thực Tại. Cũng chính bởi Thiên Chúa của thần học chỉ là khái niệm  thế  nên như chúng ta biết đã có không biết bao nhiêu là lọai thần học khác  biệt và chúng luôn bất đồng với nhau.  Con đường khoa học theo đuổi  trước sau vẫn chỉ là quan sát và thực nghiệm. Quan sát tức là từ nguyên nhân này để đến một kết quả  kia.  Cứ theo dõi cái chuỗi nhân quả  đó mà nhà khoa học  đưa ra  khẳng định thế này thế khác. Mặc dầu vậy khẳng định nào cũng phải đưa vào thực nghiệm  thì mới có được kết quả cuối cùng. Hễ công trình nào  mà được tiến hành bằng quan sát  và thực nghiệm như thế  đều được gọi là khoa học.

Tuy vậy, tất cả các công đọan quan sát và thực nghiệm ấy  đều có đối tượng là vật chất , không thể khác và đây chính là điểm hòan tòan khác biệt với tôn giáo.  Tại sao vậy ? Bởi lẽ đối tượng của  khoa học là vật chất  còn của tôn giáo  lại là tâm linh. Vẫt chất thuộc lãnh vực hữu hình, có thể thấy nghe nếm ngửi đụng chạm nghĩ suy. Trái lại tâm liunh thì vô hình không thể thấy nghe cảm nhận nghĩ suy (kiến văn giác tri ) Những cái mà khoa học có thể quan sát  thực nghiệm đương nhiên chỉ là vật chất và khoa học cũng chỉ có thể chấp nhận đến cái ngưỡng dục giới ấy mà thôi. Đang khi đó lãnh vực tâm linh  cũng là khoa học nhưng cái ngưỡng của nó  thì vô biên , chẳng những gồm cả sắc giới  mà còn cả vô sắc.  Việc quan sát thực nghiệm của khoa học  là thuộc  phạm vi vật chất hữu hình  còn trong tâm linh lại thuộc lãnh vực tư tưởng. Việc quan sát ở đây tức là quan sát tư tưởng ở nơi chính mình  để rồi đạt đến chỗ có thể  dừng (đình chỉ ) nó lại. Dừng lại tư tưởng mình,  đây chính  là công cuộc thực nghiệm trong tôn giáo. Tư tưởng là nơi phát xuất của tòan bộ hành vi thiện ác nhưng nếu không quán sát được nó  thì không sao mà có thể dừng nó  được. Cứ chạy theo tìm cầu những cái ở bên ngòai mình  đó là vô minh mê lầm. Trái lại biết quay vào bên trong mà dừng đó lại là người có trí tuệ. Tổ Lâm Tế nói “ Chỗ ông dừng một niệm là Cây Bồ Đề, ông một niệm không thể dừng được là cây vô minh” Nhà Thiền nói “ Dừng một niệm”  thì một niệm ở đây   Nhà Đạo chúng ta  gọi là ý riêng.

Dừng một niệm cũng tức là bỏ ý riêng mình đi.  Khoa học  một khi  chỉ biết nhắm vào đối tượng vật chất  để  mà quan sát thực nghiệm  như thế  thì cũng  chẳng khác nào mài gạch mà mong có ngày thành gương soi,  gốc một khi đã vô minh  thì  ngọn  làm sao  có thể  khác ? Vì vậy  cái mà nó tưởng rằng …thắng được tôn giáo  chẳng qua chỉ là việc giơ chân đạp mũi nhọn, khó thể nào tránh khỏi  Ngày Thạnh Nộ  của Chúa, ai mà đương cự nổi ?( Kh 6, 17.)

Phùng  văn  Hóa

Chuyên Mục: Chia Sẻ Tâm Linh 

Nói tóm lại, người thuộc về Đức Mẹ Maria đều tràn đầy thánh sủng và từ ái lương thiện, bởi vì Mẫu Thân là từ ái lương thiện, là nguồn vạn sự thiện của chúng nhân.- Thánh Bernardus

       Tháng Tám: Ý Chỉ Truyền Giáo của ĐTC - Cầu Cho Các Nghệ Nhân
               Chúa Cha phán dạy con cái của Ngài
Năm Thánh Kỷ Niệm 100 Năm Đức Mẹ hiện ra tại Fatima

Chúa Nhật 20 TN A | Chúa Nhật 19 TN A

| 5 Phút Cho Lời Chúa | Sống Tin Mừng với Mẹ Maria

Bài liên quan: